18 Augustus 2015

Enterprise Engineering is niet alleen IT

Door Edward van Dipten, lector Business Innovation & Enterprise Engineering.

Enterprise Engineering is een veel gehoorde term naast Enterprise Architecture, Enterprise Governance en Enterprise Ontology. Ontology is een term die alweer langzaam aan het vervagen is. Alle suggereren iets voor te hebben met de ‘Enterprise’. Maar wat is het en waar gaat het over?

Er zijn diverse definities te vinden voor deze termen. Afhankelijk van het onderzoek dat ernaar wordt gedaan of de wijze waarop het in de praktijk wordt toegepast. Veelal zijn de definities dan naar de hand van de onderzoeker of praktijkbeoefenaar aangepast, zodat het klopt binnen de context van de lijn van de gedachte van de betreffende onderzoeker of praktijkbeoefenaar. Het is betreurenswaardig dat er na zoveel jaar geen consensus is tussen verschillende onderzoeksscholen en praktijkbeoefenaars voor een universeel geldende definitie, zoals dit wel het geval is bij menig ander vakgebied.

Wat is eigenlijk een Enterprise? Zoek het op het internet en je vindt het antwoord: een onderneming. Een onderneming in de breedste zin van het woord van maatschap, bedrijf tot ook wat gewaagdere vormen van ondernemen. Bij de verklaringen van de betekenis vind je niet de term IT terug. Hoewel in de huidige digitale maatschappij een onderneming niet zonder IT kan functioneren, immers de afhankelijkheid tussen de bedrijfsvoering en IT is evident, wordt de term onderneming meestal niet met IT geassocieerd. Waarom worden deze ‘Enterprise’-termen dan veelvuldig gebruikt in relatie tot de IT? Zijn ze gekaapt of geschaakt?

Veel van deze termen zijn “geboren” in de tijd die gekenmerkt wordt door ‘Business and IT alignment’. Een tijd waarin werd ingezien dat IT geen eiland is, maar een direct relatie heeft met de “onderneming”. Ja, we spreken in de verleden tijd! Even los van Enterprise Engineering is het toch niet meer van deze tijd dat we spreken in termen als ‘Business and IT alignment’? Hebben we ooit gesproken over ‘Business and Personel alignment’ of ‘Business and Logistics alignment’. Ik geloof van niet.

We mogen veronderstellen dat er blijkbaar een behoefte is om iets te doen met de “Enterprise” en dat is zeker niet onbelangrijk. Immers als je een onderneming drijft, in meer of mindere mate in een gewaagde vorm, dan ga je die ook inrichten. Zie een onderneming als een winkel waarin je spullenboel verkoopt en er winst uit wilt halen om een boterham te verdienen. Om overzicht en inzicht te krijgen in de bedrijfsvoering van jouw onderneming wil je weten hoe het zit met je afnemers, leveranciers en natuurlijk de toegevoegde waarde die je interessant maakt voor je afnemers, maar ook zeker voor je leveranciers. Je wilt weten wat je afzetkanalen zijn en tegenwoordig natuurlijk ook welke relatie je wilt onderhouden met je klanten. Je wilt er zeker van zijn dat je processen en activiteiten zijn afgestemd op je markt en dat je over de juiste personele, materiële en infrastructurele middelen beschikt.

Alles is verbonden met alles; elk facet van de onderneming vormt een radartje van de bedrijfsvoering en draagt bij aan het bedrijfsdoel: Wie de objectieve samenhang kan beheren, heeft beheersing. Feitelijk gezien is dit waar het bij engineering op neerkomt. We moeten gelijk aan bijvoorbeeld de bouwkunde, de werktuigbouw en de ruimtevaart naar de ingenieur toe. Die in staat is om de onderneming als geheel te ontwerpen (Design), de werking ervan te doorgronden (Ontology), vorm te geven (Architecture) en het geheel beheerst en beheersbaar te realiseren (Governance).

Veel populaire best practices belichten een organisatie maar vanuit één perspectief. Elke best practice heeft mogelijk waarde voor de onderneming, maar zal een onderneming als geheel niet gaan helpen. Er kunnen zelfs onverwachte negatieve effecten optreden als men best practices (met oogkleppen op) implementeert. De focus alleen leggen op bijvoorbeeld procesmanagement, informatiemanagement of bedrijfsregels betekent suboptimalisatie. Maar ook zaken als Lean-trajecten doorlopen zonder een holistische blik op de organisatie in de brede context van een organisatie leidt tot suboptimalisatie. Het niet of onvoldoende kennen van de samenhang leidt tot dure aanpassingen aan systemen. Deze moeten dan vervolgens weer worden teruggedraaid, omdat de andere aspecten niet in ogenschouw zijn genomen.

Vanuit het oogpunt van Scrum of het tegenwoordig populaire DevOps is dat natuurlijk geen probleem, want we doen het met korte sprints of kleine werkpakketten. De vraag blijft ook dan, als het fout gaat of het dan niet was te voorzien. Waarom niet in één keer goed? Dat doet u toch ook met de aanschaf van een auto, keuken of badkamer? Of stappen we met DevOps in een tijd die we later kunnen gaan kenmerken als “Help, mijn man is klusser”?

Gedetailleerde methoden en technieken zijn niet verkeerd. Laat dat duidelijk zijn, maar we zullen vanuit een bredere opvatting over ondernemen moeten bekijken waar we welke methode of techniek gaan toepassen. Dat betekent dat er kennis en ervaring binnen een onderneming moet zijn. We zullen tenminste op ‘bestemmingsplanniveau’ vast moeten stellen welke kaders en principes er gelden voor de verschillende ‘kavels’ binnen de onderneming.

Zonder inhoudelijk in te gaan op Engineering, Architecture, Ontology, Design of Governance mogen we veronderstellen dat er verschillende expertises nodig zijn om op een goede wijze een onderneming te runnen. Methoden en technieken, die vragen om een juiste (theoretische) basis, en die ook samenhang bieden. Immers het zijn verschillende perspectieven op één en dezelfde onderneming. Het gezamenlijk doel van een onderneming staat altijd centraal. De perspectieven zijn slechts de operationalisatie van de bedrijfsvoering, die ieder op zichzelf waardevol is en inzicht verschaft. Maar alleen het samenstel van alle perspectieven beschrijft de onderneming en alleen daarop kan een onderneming worden beoordeeld.

Terug naar de titel van deze blog: Enterprise Engineering leidt niet alleen maar tot de optimalisatie van IT. Enterprise Engineering  is voorwaardelijk voor de optimalisatie van de onderneming.

Leergang Enterprise Engineering & Business Process Management
In oktober start de post-hbo Enterprise Engineering & Business Process Management. De modules uit deze leergang worden gegeven door Edward van Dipten. Het doel is te leren de efficiëntie en effectiviteit van organisaties te vergroten.

Mensen met weinig tot geen ervaring met het modelleren van bedrijfsprocessen kunnen voorafgaand de inleidende module volgen, die start in september. Schrijf je nu in en maak gebruik van onze kortingsactie.

Meer informatie over deze leergang is hier te vinden.

[vc_jumbotron title=”Geïnteresseerd?” margin_top=”70″ margin_bottom=”100″ scroll_animation=”fadeIn” scroll_animation_delay=”0″]Wil jij meer weten over de leergang Enterprise Engineering & Business Process Management? Laat dan hier je e-mailadres achter.

[contact-form-7 id=”2334″ title=”Whitepaper”][/vc_jumbotron]

Gerelateerde artikelen